Böyük salnamə

Azərbaycan Futbol Ensiklopediyası: XX əsrin əvvəllərindən bu günə

Azərbaycanda futbol XX əsrin əvvəllərində, Bakının sürətli sənaye yüksəlişi ilə birlikdə meydana çıxdı. Neft limanı və zavodlar ölkəyə xarici mütəxəssislər gətirdi, onlarla birlikdə isə ingilis oyunu şəhərin həyətlərinə və meydançalarına girdi. Yüz ildən artıq bir yol keçən bu oyun bu gün milli kimliyin bir hissəsidir: Neftçinin flaqman ənənəsi, Qarabağın Avropa səfərləri və minlərlə azarkeşin tribuna mədəniyyəti. Bu salnamə həmin yolu mərhələ-mərhələ açır.

Salnaməni oxu Klublar arxivi Xronologiya
Gecə işıqları altında tribunları dolmuş böyük bir futbol arenasının panoraması
1992Müstəqil çempionatın başlanğıcı
12Qarabağın çempionluğu
33Bütün çempion titulları
1966Neftçinin SSRİ bürüncü
1937Neftçinin yaranma ili
1951Ağdamda «Məhsul» klubu
1966SSRİ bürünc medalı
1992İlk müstəqil çempionat
12Klub — hazırkı çempionat iştirakçısı
Foto salnamə

Azərbaycan futbolunun kadrları

Arenalara bax →

Tribunalar, meydançalar və yaddaş kadrları: milli futbolun ab-havasını doqquz foto ilə göstərən kiçik bir sərgi. Hər kadr bir bölməyə açılır.

Axşamçağı yaşıl meydançası və qaçış zolaqları görünən tarixi futbol stadionuTofiq Bəhramov arenasıStadionlar bələdçisiBakı arenasının fonunda həkk olunmuş hakim heykəliHakimin abidəsiTofiq Bəhramovun irsiAğ-qara formada futbolçular gecə meydançasında qələbəni qeyd edirlərAvropa gecəsiQarabağ salnaməsiProjektor işığı altında tünd postament üzərində qızıl çempion kubokuÇempion kubokuÇempionat tarixiAltmışıncı illərin sovet futbol matçının ağ-qara arxiv fotosu, dolu tribuna1966 arxiviKlublar arxiviQapı torundan görünən meydança və üfüqdə şəhər panoramasıMeydança və şəhərMəlumat və rekordlarMəxmər üzərində köhnə dəri top və bürünc medalBürünc medal1966 komandasıTribunada azarkeşlər arasında dalğalanan ölkə bayrağıTribuna bayrağıOyun qaydalarıGünbatan işığında qüsursuz yaşıl örtüyə düşən topQazon və topBölgə stadionları
Xronologiya

Azərbaycan futbolunu formalaşdıran tarixlər

Bir ölkənin futbol tarixi bir neçə qərarla və bir neçə nəsillə oxunur. Xronologiya milli oyunun səviyyə dəyişdiyi anları toplayır.

1937

Bakıda «Neftyanik» adı ilə gələcək Neftçi yaradılır — milli futbolun ən köklü ənənəsi doğulur.

1951

Ağdamda «Məhsul» kollektivi qurulur; on il sonra respublikanın ən tanınan klublarından biri bu kökdən boy atacaq.

1966

Neftçi SSRİ çempionatının bürünc medalını qazanır — Azərbaycan futbolunun sovet səviyyəsində ən yüksək nailiyyəti.

1992

Müstəqil Azərbaycanın ilk çempionatı keçirilir; AFFA və ölkə kuboku fəaliyyətə başlayır.

2017

Qarabağ Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə çıxır — Azərbaycan klubu üçün Avropada yeni mərhələ.

2025

Çempionat 12 klubun mübarizəsi ilə davam edir; şərəf lövhəsinə yeni titullar əlavə olunur.

Ensiklopediya

Milli futbolun dörd dayağı

Çempionat tarixi →

Azərbaycan futbolu bir klubdan deyil, köklü bir sistemdən ibarətdir: sovet dövründən gələn klub ənənəsi, müstəqil çempionatın salnaməsi, Avropa arenasındakı təcrübə və nəsilləri birləşdirən milli yaddaş.

●Klub irsi

Neftçi, Kəpəz, Turan və Qarabağ — sovet dövründən müstəqilliyə uzanan kəsilməz klub ənənəsi.

●Çempionat salnaməsi

1992-ci ildən bəri keçirilən çempionatların tam siyahısı, format dəyişiklikləri və rekordlar.

●Avropa yolu

Qarabağın Çempionlar Liqası qrup mərhələsi və Avropa Liqasındakı 1/8 finalı — klub futbolunun zirvəsi.

●Milli yaddaş

Banişevski, Məmmədov və Bəhramov kimi adlar milli futbolun kimliyini formalaşdırıb.

Panteon

Titullu klubların panteonu

Klublar arxivi →

Bəzi klublar bir onilliyi bütünlüklə müəyyənləşdirib — həm titulları, həm də oyun tərzi ilə. Panteon çempionata rəng və yaddaş verən komandaları toplayır.

Tarixi klub

Qarabağ (Ağdam)

On iki çempionluqla ölkənin ən titullu klubu. Ağdamdan başlayan yol Avropanın qrup mərhələsinə qədər uzanır.

Tarixi klub

Neftçi (Bakı)

Doqquz çempionluq və 1966-cı ilin bürünc medalı. «Flaqman» ləqəbi təsadüfi deyil.

Tarixi klub

Kəpəz (Gəncə)

Üç titul və 1990-cı illərin ən uzun qələbə seriyası. «Dağlılar» Qərbi Azərbaycanın simvoludur.

Tarixi klub

Turan (Tovuz)

Sovet dövründən gələn ənənə və 1993/94 mövsümünün çempionluğu. «Boz qurd» Tovuzun adıdır.

Tarixi klub

Şamaxı

Keçmiş İnter Bakı adı ilə iki çempionluq. Klubun adı dəyişsə də, şərəf lövhəsindəki izi qalır.

Tarixi klub

Bakı FK

İki çempionluq və paytaxt futbolunun müstəqillik dövründəki böhran və yüksəlişi.

Tarixi klub

Sabah

2017-ci ildə yaradılan gənc klub artıq çempion və kubok sahibi. Yeni nəslin simvolu.

Qarabağ Salnaməsi

Qarabağ Salnaməsi: Ağdamdan Avropaya

Bütün yazılar →
Klublar Arxivi

Klublar arxivi: ənənə və kimlik

Bütün yazılar →
Stadionlar Bələdçisi

Arenalar: milli futbolun tribunaları

Bütün yazılar →
Əfsanələr

Əfsanələr: yaddaşda qalan adlar

Bütün yazılar →
Çempionat Tarixi

Çempionat salnaməsi

Bütün yazılar →
Məlumat & Rekordlar

Məlumat və rekordlar

Bütün yazılar →