Ələkbər Məmmədov: Bakıdan Moskvaya — Azərbaycan futbolu

Ələkbər Məmmədov Azərbaycan futbolunun sovet dövründəki ən tanınan simalarından biridir. O, karyerasına Bakıda başlayıb, sonra Moskvanın «Dinamo» komandasına keçib və ittifaq səviyyəsində yüksək nəticələr qazanıb. Karyerasını bitirdikdən sonra isə futbol haqqında kitablar yazıb və oyunun nəzəri tərəfini geniş oxucu kütləsi üçün açıb.

Bakıda ilk illər

Məmmədov 9 may 1930-cu ildə Bakıda anadan olub. Futbol onun üçün erkən yaşlardan həyatın əsas məşğuliyyətinə çevrilib.

O, 1948–1953-cü illərdə Neftyanikin formasını geyinib və 132 oyun keçirib. Bu dövrdə 41 qol vurub.

Bu göstəricilər onun hücumçu kimi potensialını göstərdi və Moskva klublarının diqqətini çəkdi.

Moskva dövrü

1953-cü ildə Məmmədov Moskvanın «Dinamo» komandasına keçib. Bu, karyerasının yeni mərhələsi idi.

«Dinamo»nun heyətində 1953–1959-cu illərdə 92 oyun keçirib və 43 qol vurub. İttifaqın ən güclü komandalarından birində oynamaq böyük təcrübə idi.

Bu illərdə o, ittifaq səviyyəsində tanındı və futbolçu kimi səviyyəsini təsdiqlədi.

Bakıya qayıdış

1960–1961-ci illərdə Məmmədov yenidən Bakıya qayıdıb və Neftyanikin formasını geyinib.

Bu qayıdış karyerasının son mərhələsi idi və təcrübəli futbolçu kimi komandaya töhfə verdi.

Beləliklə, onun karyerası Bakıdan başlayıb Moskvada zirvəyə çatdı və yenidən doğma şəhərdə tamamlandı.

Yazıçı və mütəxəssis kimi

Karyerasını bitirdikdən sonra Məmmədov futbol haqqında kitablar yazıb. O, ümumilikdə üç kitabın müəllifidir.

Bu kitablarda oyunun taktikası, məşq metodikası və futbolun mədəni tərəfi izah olunurdu.

Beləliklə, o, futbolçu kimi qazandığı təcrübəni geniş oxucu kütləsi üçün əlçatan etdi.

Azərbaycan futboluna töhfəsi

Məmmədov nəsli Bakı futbolunun ittifaq səviyyəsində tanınmasına töhfə verib. Onun nümunəsi gənc futbolçular üçün yol açıb.

Beynəlxalq səviyyədə oynamaq təcrübəsi Azərbaycan futboluna yeni standartlar gətirib.

Onun haqqında yazılanlar bu gün də futbol tarixinin öyrənilməsində istifadə olunur.

Yaddaşdakı yeri

Ələkbər Məmmədov sovet futbolunun ən yaxşıları sırasında çəkilir və Bakının futbol tarixində xüsusi yer tutur.

Onun karyerası göstərir ki, Azərbaycandan çıxan futbolçular ittifaqın ən yüksək səviyyəsində oynamağı bacarıb.

Beləliklə, Məmmədov sadəcə futbolçu deyil, həm də milli futbolun beynəlxalq nümunəsidir.

Futbolçu və müəllif kimi ikili irs

Məmmədovun irsi iki hissədən ibarətdir: meydançada qazandığı nəticələr və kağız üzərində yazdığı bilik.

Futbolçu kimi o, yüksək səviyyəli oyunun nə olduğunu göstərdi; müəllif kimi isə bu təcrübəni sistemli şəkildə izah etdi.

Bu ikili irs Azərbaycan futbolunun təkcə oyunçu deyil, həm də mütəxəssis yetişdirməyə başladığını göstərir.

Beləliklə, onun nümunəsi futbol mədəniyyətinin inkişafında mühüm mərhələdir.

• 9 may 1930-cu ildə Bakıda anadan olması
• Neftyanikdə 132 oyun və 41 qol
• «Dinamo» Moskvada 92 oyun və 43 qol
• 1960–1961-ci illərdə Bakıya qayıdışı
• Futbol haqqında üç kitabın müəllifi olması

Adlar futbolun yaddaşını daşıyır. Klub tarixi, çempionat salnaməsi və tribuna vərdişləri məhz insanların üzərində qurulur; buna görə də hər nəsil öz ulduzunu yetişdirir və həmin ad yaddaşda qalır.

Futbolçu karyerası təkcə nəticələrlə ölçülmür. Oyun tərzi, komanda üçün faydalılıq və davranış nümunəsi də mühüm amillərdir; bu xüsusiyyətlər ulduzun irsini uzunömürlü edir.

Milli futbolun beynəlxalq tanınması tədricən qazanılır: hər beynəlxalq matç, hər yüksək səviyyəli qərar və hər uğur sonrakı nəsillər üçün yol açır və ölkə futbolunun nüfuzunu artırır.

Ulduzların yolu adətən məşq və intizamla başlayır. Erkən yaşda akademiyaya düşən futbolçu üçün əsas amil istedad deyil, sabit iş rejimi və məşqçinin verdiyi güvəndir.

Yaddaşda qalan futbolçu təkcə qol vuran deyil, komandasını çətin anlarda irəli aparan şəxsdir. Tribuna məhz bu xarakteri dəyərləndirir və onun adını uzun illər saxlayır.

Nəsillər dəyişdikcə oyun tərzi də dəyişir, lakin əsas prinsiplər sabit qalır: komanda oyunu, texniki hazırlıq və oyuna hörmət. Bu prinsiplər milli futbolun əsasını təşkil edir.

Ələkbər Məmmədovun karyerası Bakı, Moskva və yenidən Bakı xətti üzrə qurulub. O, oyunçu kimi ittifaq səviyyəsində tanınıb və sonra futbol haqqında kitablarla təcrübəsini paylaşıb; bu irs bu gün də qiymətlidir.